روزنامه گل
شاهین طهرانی -تیم ملی ایران قهرمان شد! کجا؟ در بصره. در چه مسابقاتی؟ این سؤالی است که ظاهراً هیچکس جواب روشنی برایش ندارد! تورنمنت چهارجانبه بود؟ مسابقات دورهای بود؟ رقابتهای حذفی بود؟ یا چند بازی دوستانه که در پایانش تصمیم گرفتند یک جام هم به برنده بدهند؟ هرچه بود، یک چیز مسلم است؛ برای فوتبال ایران دستاورد چندانی نداشت، اما برای کارنامه امیر قلعهنویی یک عنوان قهرمانی دیگر تولید کرد!
ماجرا از ابتدا هم عجیب بود. قرار بود چهار تیم ایران، عراق، لبنان و فلسطین در یک تورنمنت چهارجانبه شرکت کنند. برنامه اولیه هم مشخص بود؛ دو بازی نیمهنهایی، یک دیدار ردهبندی و یک فینال. یعنی همان ساختار سادهای که حتی مسابقات محلات هم با آن برگزار میشود. اما ناگهان برنامه تغییر کرد و فدراسیون فوتبال ایران رسماً اعلام کرد این رقابتها از حالت تورنمنت خارج شده و به چهار مسابقه دوستانه تبدیل شده است.
بسیار خب! وقتی مسابقات دوستانه است، دیگر قهرمان و نایبقهرمان و جام چه معنایی دارد؟ ایران با فلسطین بازی کرد، عراق با لبنان، سپس ایران مقابل عراق قرار گرفت و لبنان با فلسطین روبهرو شد. چهار مسابقه میان چهار تیم، بدون آنکه همه با یکدیگر بازی کنند. تازه در پایان همین چهار مسابقه هم جام قهرمانی را تحویل ایران دادند!
اگر قرار بود مسابقات دورهای باشد، چرا ایران با لبنان بازی نکرد؟ چرا عراق مقابل فلسطین قرار نگرفت؟ در یک تورنمنت دورهای چهارجانبه، هر تیم باید سه مسابقه انجام دهد، نه دو مسابقه با حریفانی که از پیش انتخاب شدهاند. اگر هم قرار بود مسابقات حذفی باشد، چرا دیدار ایران و عراق که عملاً نقش فینال را پیدا کرده بود، با تساوی یک بر یک تمام شد و خبری از وقت اضافه یا ضربات پنالتی نبود؟ مگر میشود مسابقات حذفی برگزار کرد و فینالش برنده نداشته باشد؟
البته در قالب جدول امتیازی همین چهار مسابقه، ایران با چهار امتیاز بالاتر از عراق و لبنان دو امتیازی قرار گرفت. بنابراین قهرمانی ایران در چارچوب این جدول قابل توضیح است؛ آنچه توضیح ندارد، تغییر مکرر ماهیت مسابقات و بازگشت ناگهانی عنوان قهرمانی پس از اعلام رسمی لغو تورنمنت است. از همه جالبتر اینکه تیم ملی ایران تنها تیم پیروز این مجموعه مسابقات بود. از چهار دیدار برگزارشده، سه بازی مساوی تمام شد و تنها برد متعلق به ایران مقابل فلسطین بود. به عبارت دیگر، یک پیروزی مقابل فلسطین و یک تساوی با عراق کافی بود تا جامی به ویترین افتخارات فوتبال ایران اضافه شود!

حالا سؤال مهمتر این است که اصلاً هدف از این سفر چه بود؟ تیم ملی در آستانه جام جهانی به مسابقاتی نیاز دارد که ضعفهایش را آشکار کند، بازیکنانش را تحت فشار واقعی قرار دهد و کادر فنی را با چالشهای تازه مواجه سازد. بازی با فلسطین و عراق، فارغ از احترام به هر دو حریف، چه اندازه میتواند شبیه آزمونهایی باشد که ایران در جام جهانی با آنها روبهرو خواهد شد؟البته برگزاری مسابقه دوستانه با این تیمها فینفسه ایرادی ندارد. حتی میتوان از چنین دیدارهایی برای آزمایش بازیکنان جوان استفاده کرد. ایراد زمانی آغاز میشود که یک برنامه تدارکاتی معمولی، با تشریفات قهرمانی و ادبیات موفقیت بزرگ به افکار عمومی عرضه شود.

قرار بود تیم ملی محک بخورد، نه اینکه برایش جامی پیدا کنند که بتواند با آن عکس یادگاری بگیرد.در این میان، قلعهنویی احتمالاً بیش از هر کس دیگری از این ماجرا سود برده است. سرمربی تیم ملی حالا میتواند یک عنوان قهرمانی دیگر را به کارنامهاش اضافه کند؛ عنوانی که نه حاصل عبور از یک تورنمنت معتبر است، نه نتیجه پیروزی در یک فینال واقعی و نه حتی محصول رقابت با تمام تیمهای حاضر!این البته به معنای زیر سؤال بردن تلاش بازیکنان نیست. آنها در دو مسابقه به میدان رفتند، یک بار پیروز شدند و یک بار مساوی کردند. مسئولیتی هم در قبال شکل عجیب برگزاری مسابقات ندارند. بحث بر سر مدیریتی است که ظاهراً بیش از کیفیت آمادهسازی، به ظاهر دستاوردها اهمیت میدهد.فوتبال ایران سالهاست گرفتار همین آفت است؛ تبدیل اتفاقات معمولی به موفقیتهای بزرگ و ساختن کارنامه از نتایجی که ارزش فنی محدودی دارند. وقتی معیار موفقیت به جای پیشرفت تاکتیکی، کیفیت بازی و میزان آمادگی برای مسابقات مهم، تعداد جامهای روی میز باشد، طبیعی است که حتی یک مجموعه بازی دوستانه نامنظم هم به جشن قهرمانی ختم شود.

در نهایت، از بصره یک جام به تهران آمد، اما بعید است پاسخ روشنی به پرسشهای فنی تیم ملی اضافه شده باشد. هنوز معلوم نیست تیم قلعهنویی برای مقابله با حریفان قدرتمند جام جهانی چه برنامهای دارد. هنوز ضعفهای ساختاری پابرجاست و هنوز کیفیت بازی ایران با انتظارات فاصله دارد.بصره برای فوتبال ایران شاید آب نداشت، اما برای امیر قلعهنویی نان داشت؛ آن هم نانی به شکل جام قهرمانی!حالا هر کس پرسید تیم ملی در چه مسابقاتی قهرمان شد، کافی است جام را نشان بدهند. ظاهراً قرار نیست کسی درباره خود مسابقات زیاد سؤال کند!
#شاهین طهرانی #اختصاصی گل #تیم ملی #امیر قلعه نویی #تیم ملی عراق #تیم ملی فوتبال فلسطین