روزنامه گل

هدیه خطیبی- چهارمین دوره بازی‌ های المپیک جوانان در حالی در سنگال به پایان رسید که کاروان ایران با کسب مجموع ۸ مدال شامل یک طلا، ۴ نقره و ۳ برنز، در جایگاه سی‌ و هشتم جدول توزیع مدال‌ ها قرار گرفت؛ نتیجه‌ ای که فاصله قابل توجهی با عملکرد ایران در دوره گذشته این رقابت‌ ها دارد.

سقوط ۳۱ پله ای با کاهش عیار طلا

این دوره بازی ها پس از چهار سال تاخیر ۹ تا ۲۲ آبان‌ ماه در سنگال برگزار شد؛ رویدادی که برای نخستین بار در قاره آفریقا میزبانی شد و کاروان ورزش ایران نیز هم با ۲۹ ورزشکار در ۱۴ رشته ورزشی در آن شرکت داشت.

کاروان ورزش جوانان ایران در حالی در این آزمون المپیکی شرکت کرد که در ۳ دوره گذشته، حضور در این میدان جهانی را با کسب مدال همراه کرده بود و حتی در آخرین دوره بهترین عملکرد خود را به ثبت رساند.

ایران در بازی‌ های المپیک جوانان ۲۰۱۸ بوئنوس‌ آیرس با کسب ۷ مدال طلا، ۳ نقره و ۴ برنز و مجموع ۱۴ مدال، در جایگاه هفتم جدول توزیع مدال ها ایستاد و اینگونه بهترین نتیجه خود در تاریخ حضور در این رویداد را ثبت کرد. حالا اما در فاصله هشت سال، تعداد مدال‌ های طلا به یک طلا کاهش یافته و جایگاه کاروان کشورمان نیز با ۳۱ پله سقوط مواجه شده است.

کارنامه سیاه پشتوانه سازی ورزش ایران با فراموشی نسل طلایی

البته افت عملکرد ایران صرفا به مقایسه با دوره درخشان بوئنوس‌آیرس محدود نمی‌ شود. کاروان کشورمان در نخستین دوره این بازی‌ ها در سنگاپور ۲۰۱۰ با ۲ مدال طلا، ۲ نقره و یک برنز در جایگاه بیست‌ و ششم قرار گرفت و در بازی های ۲۰۱۴ نانجینگ هم با ۳ طلا و ۳ برنز، رتبه بیست‌ و چهارم را به دست آورد. به این ترتیب، نتیجه داکار حتی در مقایسه با ۲ دوره نخست نیز نشان‌ دهنده عقب‌گرد در جایگاه کاروان ایران است.

نکته قابل تامل اینکه ایران با ۲۹ ورزشکار در ۱۴ رشته ورزشی راهی داکار شد؛ کاروانی که قرار بود بخشی از ظرفیت‌ های آینده ورزش کشور را به نمایش بگذارد اما خروجی آن با انتظارات از ورزش پایه فاصله داشت. هرچند کسب مدال در یک رویداد بین‌المللی به عوامل مختلفی از جمله سطح رقابت‌ ها، ترکیب کشورها و شرایط ورزشکاران وابسته است اما اختلاف محسوس نتایج در ادوار مختلف را نمی‌ توان نادیده گرفت.

المپیک جوانان تنها یک میدان برای کسب مدال نیست؛ این رقابت‌ ها فرصتی برای سنجش کیفیت نظام استعدادیابی، شناسایی چهره‌ های آینده و ارزیابی برنامه‌ های فدراسیون‌ ها در مسیر پرورش قهرمانان است. از همین رو، نتیجه داکار باید فراتر از یک جدول مدال‌ آوری مورد بررسی قرار گیرد.

بنیامین سلطانیان تنها طلایی ایران بود که در تکواندو قهرمان شد

داکار؛ عیار واقعی استعدادیابی ورزش

افت محسوس کاروان ورزش ایران در بازی های المپیک جوانان اگرچه خیلی به چشم نیامد اما آینه ای تمام قد از وضعیت پشتوانه سازی در ورزش کشور را به نمایش گذاشت که ایستادن برابر آن، پرسش های متعددی را مطرح می کند که می توان به «چه اتفاقی برای روند پشتوانه‌ سازی ورزش ایران افتاده است؟» به عنوان یکی از پرسش های اصلی اشاره داشت.

«آیا فدراسیون‌ ها در شناسایی و پرورش استعدادهای جوان موفق عمل کرده‌ اند؟»، «آیا برنامه‌ های آماده‌ سازی متناسب با سطح رقابت‌ های بین‌ المللی بوده و اساسا پس از موفقیت در بوئنوس‌آیرس، برنامه‌ ای برای تداوم آن روند وجود داشته است؟» دیگر پرسش هایی است که در بررسی عقبگرد شدید کاروان ورزش ایران در بازی های المپیک جوانان با آن مواجه می شویم.

آنچه مسلم است نمی‌ توان همه مسئولیت فاجعه رخ داده در داکار را متوجه ورزشکاران جوانی دانست که در میدان رقابت تلاش خود را به کار گرفتند و چه بسا آنها کمترین سهم را در کارنامه کم فروغ و البته سیاه ثبت شده داشته باشند. در واقع بخش مهمی از پاسخ را باید در عملکرد ساختارهای مدیریتی، فدراسیون‌ ها، نظام استعداد یابی و برنامه‌ ریزی بلندمدت جستجو کرد.

پرسش به جامانده از المپیک جوانان ۲۰۲۶: نسل آینده ورزش ایران قربانی کدام غفلت شد؟

نشانه های افت نادیده گرفته نشود

در هر صورت بازی های المپیک جوانان داکار حالا به پایان رسیده اما کارنامه ایران در این دوره باید آغازی برای یک بازنگری جدی باشد؛ چرا که ورزشکارانی که امروز در رده جوانان رقابت می‌ کنند، قرار است در سال‌ های آینده بار مدال‌ آوری ورزش ایران در بازی‌ های آسیایی، قهرمانی جهان و المپیک را بر دوش بکشند. اگر در همین مرحله از مسیر قهرمانی نشانه‌ های افت دیده می‌ شود، نمی‌ توان نسبت به آینده ورزش کشور بی‌ تفاوت بود.

سقوط از رتبه هفتم بوئنوس‌آیرس به سی‌ و هشتم داکار و کاهش ۷ مدال طلا به یک طلا، آماری نیست که بتوان به سادگی از کنار آن گذشت. داکار و نتایج ثبت شده در آن باید برای متولیان ورزش ایران یک زنگ هشدار جدی باشد؛ هشداری درباره نسلی که اگر امروز به‌ درستی شناسایی، حمایت و پرورش داده نشود، فردا نمی‌ توان انتظار درخشش آن را در میادین بزرگ داشت.