روزنامه گل

مجتبی حسین مرشدی - حجت کریمی هم به فهرست بلندبالای مدیرانی پیوست که در دوران مالکیت محمدرضا زنوزی، نتوانستند برای مدت طولانی روی صندلی مدیریت تراکتور بنشینند. مدیرعاملی که تنها چهار ماه و نیم پیش با حکم مالک باشگاه راهی تبریز شده بود، حالا استعفایش را روی میز هیئت‌مدیره گذاشته تا یک بار دیگر پرسشی قدیمی مطرح شود: در تراکتور چه اتفاقی می‌افتد که مدیران یکی پس از دیگری به پایان راه می‌رسند؟

مسئله فقط حجت کریمی نیست. او نه اولین مدیر مستعفی این مجموعه است و نه احتمالاً آخرین آنها. از نخستین سال‌های خصوصی‌سازی تراکتور، صندلی مدیرعاملی این باشگاه به یکی از بی‌ثبات‌ترین جایگاه‌های مدیریتی فوتبال ایران تبدیل شد. جایی که بعضی مدیران حتی فرصت نکردند برنامه‌های خود را معرفی کنند، چه رسد به اینکه آنها را به اجرا بگذارند.

آمار تاریخی این باشگاه حیرت‌آور است. آبان ۱۳۹۹، یعنی کمتر از سه سال پس از آغاز مالکیت زنوزی، خبرگزاری مهر از ۱۰ تغییر مدیریتی در تراکتور گزارش داد. دی ۱۴۰۱ نیز تعداد تغییرات به ۱۴ رسیده بود. در همان مقطع، میانگین مدت حضور مدیران ثبت‌شده در یک گزارش آماری حدود ۱۴۳ روز بود؛ کمتر از پنج ماه برای اداره باشگاهی با میلیون‌ها هوادار، هزینه‌های سنگین و انتظارات بزرگ.

این اعداد صرفاً اطلاعات تاریخی نیستند؛ نشانه‌های یک مشکل ساختاری‌اند. باشگاهی که مدیرعاملش نداند شش ماه دیگر همچنان مسئولیت دارد یا نه، چگونه می‌تواند برنامه‌ای بلندمدت برای اقتصاد، آکادمی، زیرساخت‌ها و توسعه فوتبال تدوین کند؟ چگونه می‌توان از مدیری انتظار پاسخگویی داشت، وقتی ممکن است پیش از رسیدن موعد ارزیابی عملکردش، جای خود را به نفر بعدی داده باشد؟

در این میان، یک پرسش مهم‌تر هم وجود دارد: آیا واقعاً تمام این مدیران انتخاب‌های اشتباهی بوده‌اند؟ اگر چنین است، مسئولیت این همه انتخاب ناموفق با چه کسی است؟ و اگر مدیران شایستگی لازم را داشته‌اند، چرا شرایط ادامه همکاری برایشان فراهم نشده است؟نمی‌توان هر بار با رفتن یک مدیر، پرونده را بست و همه‌چیز را از صفر آغاز کرد. وقتی یک اتفاق بارها تکرار می‌شود، دیگر نمی‌توان آن را صرفاً به ویژگی‌های فردی مدیران نسبت داد. باید ساختاری را بررسی کرد که این مدیران در آن فعالیت می‌کنند.

البته نباید موفقیت‌های تراکتور در دوران زنوزی را نادیده گرفت. سرمایه‌گذاری گسترده مالک باشگاه، جذب بازیکنان مطرح و قهرمانی تاریخی لیگ برتر، دستاوردهایی هستند که نمی‌توان از کنارشان عبور کرد. اما اتفاقاً همین موفقیت‌ها ضرورت ثبات مدیریتی را بیشتر می‌کنند. باشگاهی که به قهرمانی رسیده، برای حفظ جایگاهش بیش از گذشته به سازمانی حرفه‌ای و قابل اتکا نیاز دارد.تجربه سعید مظفری‌زاده نیز نشان داد وقتی به مدیریت فرصت بیشتری داده شود، امکان پیشبرد برنامه‌های باشگاه فراهم‌تر خواهد بود.

هرچند موفقیت ورزشی را نمی‌توان تنها محصول ثبات مدیرعامل دانست، اما اداره باشگاه قهرمان با تغییرات پی‌درپی، قطعاً مسیر دشوارتری خواهد داشت.در مورد حجت کریمی نیز هنوز باید منتظر تصمیم نهایی هیئت‌مدیره ماند. ممکن است استعفایش پذیرفته شود یا مانند برخی استعفاهای قبلی، با مخالفت مواجه شود. اما حتی اگر کریمی در سمتش باقی بماند، اصل مسئله تغییر نمی‌کند. چرا در تراکتور، استعفا تا این اندازه به بخشی از زندگی روزمره مدیریتی تبدیل شده است؟

محمدرضا زنوزی به‌عنوان مالک خصوصی باشگاه حق دارد مدیران مورد نظرش را انتخاب کند و درباره ادامه همکاری با آنها تصمیم بگیرد. اما مالکیت خصوصی به معنای بی‌نیازی از پاسخگویی نیست. به‌ویژه در باشگاهی که سرمایه اصلی اجتماعی‌اش میلیون‌ها هواداری هستند که سرنوشت تیم محبوبشان را دنبال می‌کنند.تراکتور برای قهرمان شدن پول لازم داشت؛ برای قهرمان ماندن، به ثبات و ساختار هم نیاز دارد.

استعفای حجت کریمی شاید در ظاهر پایان یک دوره مدیریتی ۱۳۵ روزه باشد، اما در واقع ادامه داستانی است که سال‌هاست در تبریز تکرار می‌شود. داستان مدیرانی که می‌آیند، وعده می‌دهند، با مشکلات مواجه می‌شوند و پیش از آنکه فرصت کافی برای تحقق برنامه‌هایشان پیدا کنند، کنار می‌روند.

وقت آن رسیده که به‌جای پرسیدن نام مدیرعامل بعدی تراکتور، سؤال اساسی‌تری مطرح شود: چرا صندلی مدیریت این باشگاه، با وجود تمام سرمایه‌گذاری‌ها و موفقیت‌های ورزشی، هنوز به جایگاهی باثبات تبدیل نشده است؟تا زمانی که پاسخ روشنی برای این پرسش وجود نداشته باشد، تغییر نام مدیرعامل چیزی را تغییر نخواهد داد؛ فقط نام تازه‌ای به فهرست مدیران مستعجل تراکتور اضافه خواهد شد.