روزنامه گل

مصطفی قدم خیر - استقلال در اهواز فقط دو امتیاز از دست نداد؛ شاید مهم‌ترین ابزار هجومی خود را نیز برای چند هفته از دست داده باشد. اخراج یاسر آسانی در دقایق پایانی مسابقه با استقلال خوزستان، فارغ از حواشی انضباطی، یک بحران کاملاً فنی برای سهراب بختیاری‌زاده ایجاد کرده است. بحرانی که اهمیت آن صرفاً در غیبت یک بازیکن تأثیرگذار خلاصه نمی‌شود، بلکه به میزان وابستگی ساختار هجومی استقلال به توانایی‌های فردی او مربوط است.آسانی به دلیل دریافت کارت قرمز، مسابقه بعدی مقابل خیبر را از دست می‌دهد و احتمال محرومیت بیشتر نیز وجود دارد. احمدرضا براتی، حقوقدان ورزشی، با استناد به مقررات انضباطی، از احتمال پنج جلسه محرومیت در مجموع سخن گفته است؛ هرچند تصمیم نهایی هنوز به بررسی پرونده و دفاعیات بازیکن بستگی دارد اما پرسش اصلی برای کادر فنی استقلال این است: اگر آسانی پنج مسابقه نباشد، استقلال چگونه باید حمله کند؟

آسانی؛ بیشتر از یک وینگر گلزن

برای درک اهمیت آسانی باید نقش او را فراتر از آمار گل و پاس گل بررسی کرد. وینگر آلبانیایی استقلال یکی از معدود بازیکنان این تیم است که می‌تواند بدون نیاز به طراحی یک حمله گروهی پیچیده، موقعیت گل ایجاد کند. او با دریافت توپ در سمت راست، حرکت به داخل زمین و استفاده از پای چپ، مدافع مستقیم خود را میان دو انتخاب دشوار قرار می‌دهد: بستن مسیر شوت یا جلوگیری از پاس و نفوذ.این ویژگی، استقلال را در برابر دفاع‌های متراکم صاحب یک راه‌حل فردی کرده است. زمانی که گردش توپ در میانه زمین کند می‌شود یا هافبک‌ها نمی‌توانند خطوط حریف را بشکنند، انتقال توپ به آسانی می‌تواند نقطه آغاز یک حمله خطرناک باشد.اهمیت دیگر او در جابه‌جایی مدافعان حریف است. تیم‌های مقابل استقلال ناچارند برای مهار آسانی پوشش دفاعی بیشتری در سمت چپ خود ایجاد کنند. همین تمرکز، فضای بیشتری در سایر مناطق هجومی به وجود می‌آورد. بنابراین تأثیر آسانی تنها در لمس توپ‌های خودش نیست؛ حضور او حتی زمانی که صاحب توپ نمی‌شود، بر آرایش دفاعی حریف اثر می‌گذارد.

مشکل اصلی؛ وابستگی در مرحله خلق موقعیت

استقلال سهراب بختیاری‌زاده در بخش‌هایی از فصل نشان داده که توانایی اجرای فوتبال ترکیبی و استفاده از عرض زمین را دارد، اما هنوز در تولید موقعیت از مسیرهای متنوع به ثبات کامل نرسیده است. آسانی بخش مهمی از این کمبود را با کیفیت فردی جبران کرده است.تفاوت بزرگی میان تیمی وجود دارد که یک ستاره در ساختار هجومی آن می‌درخشد و تیمی که ساختار هجومی‌اش به درخشش همان ستاره وابسته است. استقلال در مقاطعی به وضعیت دوم نزدیک شده است.

وقتی یک بازیکن هم مسئول پیشروی توپ باشد، هم در موقعیت‌سازی نقش اصلی داشته باشد و هم در لحظات حساس توانایی تمام‌کنندگی نشان دهد، غیبتش فقط یک جای خالی در ترکیب ایجاد نمی‌کند؛ چند وظیفه تاکتیکی هم‌زمان بدون متولی می‌ماند.آمار آسانی نیز اهمیت او را تأیید می‌کند. این بازیکن در هفته‌های ابتدایی لیگ، علاوه بر گلزنی مقابل سپاهان، دربی و پیکان، در رقابت‌های آسیایی نیز از عناصر تعیین‌کننده استقلال بوده است.

سهراب چه گزینه‌هایی دارد؟

اولین راهکار، جانشینی مستقیم آسانی با یک بازیکن هم‌پست است. این ساده‌ترین تصمیم از نظر حفظ آرایش تیم خواهد بود، اما الزاماً بهترین انتخاب نیست. مشکل اینجاست که بازیکن جانشین ممکن است همان جایگاه را اشغال کند، بدون آنکه قدرت دریبل، تغییر جهت، شوت‌زنی و تصمیم‌گیری آسانی را داشته باشد. در چنین شرایطی، استقلال از نظر ظاهری همان تیم قبلی است، اما کیفیت حملاتش کاهش پیدا می‌کند.راهکار دوم، تغییر شیوه حمله از اتکای فردی به مشارکت جمعی است. استقلال می‌تواند با افزایش نقش هافبک‌های مرکزی در پاس‌های عمقی، استفاده بیشتر از حرکت مدافعان کناری و ایجاد برتری عددی در کناره‌ها، بخشی از خلأ آسانی را جبران کند.

در این الگو، وینگر جانشین الزاماً نباید حرکات آسانی را تکرار کند. می‌توان با جابه‌جایی‌های هماهنگ میان وینگر، هافبک و مدافع کناری، موقعیت‌هایی ایجاد کرد که پیش‌تر آسانی با توانایی انفرادی خود می‌ساخت.

راهکار سوم، افزایش سرعت انتقال از دفاع به حمله است. استقلال بدون آسانی شاید در حملات ایستا قدرت کمتری داشته باشد، اما می‌تواند با توپ‌گیری در میانه میدان، پاس‌های سریع رو به جلو و استفاده از حرکت مهاجمان پشت خط دفاع، وابستگی به دریبل و شوت از کناره‌ها را کاهش دهد.البته اجرای این روش نیازمند هماهنگی بیشتر خطوط و کاهش فاصله میان هافبک‌ها و مهاجمان است. اگر استقلال همچنان با همان سرعت پایین در گردش توپ بازی کند، نبود آسانی آشکارتر خواهد شد.

آزمونی برای اعتبار فنی سهراب

بختیاری‌زاده پیش‌تر هنگام مصدومیت آسانی گفته بود که نبود این بازیکن تأثیرگذار است، اما استقلال ستاره‌های دیگری هم دارد و نباید غیبت یک نفر بهانه شود. حالا زمان اثبات عملی همین ادعاست.سرمربی استقلال باید نشان دهد موفقیت تیمش محصول یک سازمان تاکتیکی است، نه صرفاً کیفیت استثنایی چند مهره. غیبت آسانی می‌تواند استقلال را ضعیف‌تر کند، اما اگر باعث فروپاشی قدرت هجومی تیم شود، مسئله دیگر فقط محرومیت یک بازیکن نیست؛ ضعف ساختاری تیم آشکار شده است.

استقلال حق دارد نگران محرومیت آسانی باشد، اما حق ندارد برای حمله کردن به حضور همیشگی او محتاج بماند. تیم مدعی قهرمانی باید برای غیبت بهترین بازیکنش هم نقشه داشته باشد. اکنون سهراب با مهم‌ترین پرسش فنی فصل روبه‌روست: استقلال بدون آسانی هم تیم است یا فقط مجموعه‌ای از بازیکنان که منتظر بازگشت ستاره خود می‌مانند؟