روزنامه گل

حمیدرضا درخشان - مساوی در یزد، آن هم در مسابقه‌ای که یک پنالتی بحث‌برانگیز هم در سرنوشتش نقش داشت، استقلال را از صدر جدول پایین نکشید؛ اما فاصله میان جایگاه آماری آبی‌ها و کیفیتی که از یک مدعی قهرمانی انتظار می‌رود، همچنان محل بحث است.استقلال فعلاً صدرنشین است، اما این صدرنشینی هنوز آن‌قدر محکم نیست که بتواند نگرانی‌ها درباره فوتبال تیم را کنار بزند. آبی‌ها در یزد متوقف شدند و حالا با یک بازی بیشتر از پرسپولیس در بالای جدول قرار دارند؛ پرسپولیسی که روز یکشنبه فرصت دارد با انجام مسابقه‌اش معادلات را تغییر دهد. بنابراین، پیش از آنکه از صدرنشینی استقلال حرف بزنیم، باید پرسش مهم‌تری را مطرح کنیم: این تیم با چه کیفیتی امتیاز جمع می‌کند و آیا فوتبالش برای ادامه مسیر قهرمانی قابل اتکاست؟

مساوی در زمین حریف به‌خودی‌خود نتیجه بدی نیست. مسئله اینجاست که استقلال برای رسیدن به برد، تا چه اندازه توانسته جریان مسابقه را کنترل کند. یک تیم مدعی باید بتواند مالکیت توپ را به موقعیت خطرناک تبدیل کند، از کناره‌ها و عمق دفاع حریف راه نفوذ پیدا کند و وقتی مسیر اول حمله بسته می‌شود، گزینه جایگزین داشته باشد. صرف در اختیار داشتن توپ یا رساندن آن به یک‌سوم دفاعی حریف کافی نیست؛ مهم این است که این پیشروی به حضور مؤثر در محوطه جریمه و خلق موقعیت‌های باکیفیت منتهی شود.

مسئله اول استقلال، فاصله میان پیشروی و خلق موقعیت است.وقتی حریف با نظم دفاعی عقب می‌نشیند و فضای پشت مدافعان را می‌بندد، حمله مستقیم همیشه جواب نمی‌دهد. در چنین شرایطی، جابه‌جایی سریع توپ از یک سمت به سمت دیگر، حرکت بازیکنان بین خطوط و ایجاد برتری عددی در کناره‌ها اهمیت پیدا می‌کند. اگر گردش توپ کند باشد یا بازیکنان بدون حرکت‌های مکمل منتظر دریافت توپ بمانند، دفاع حریف فرصت کافی برای جابه‌جایی و بستن فضاها پیدا می‌کند. استقلال برای شکستن چنین ساختاری به حملاتی نیاز دارد که فقط به مهارت فردی یا یک حرکت ناگهانی وابسته نباشند.

مسئله دوم، ارتباط خط میانی با خط حمله است. هافبک‌ها باید بتوانند زیر فشار توپ را حفظ کنند، پاس رو به جلو بدهند و بازیکنان هجومی را در موقعیت مناسب صاحب توپ کنند. در عین حال، فاصله خطوط نباید آن‌قدر زیاد شود که مهاجم از حمایت هم‌تیمی‌هایش جدا بماند. اگر مهاجم نوک در محاصره مدافعان قرار بگیرد و بازیکنان پشت سرش دیر به صحنه برسند، حتی ارسال‌های متعدد هم لزوماً خطر جدی ایجاد نمی‌کنند. برای یک تیم مدعی، مهم‌تر از تعداد حملات، کیفیت ارتباط میان بازیکنان در لحظه نهایی است.مسئله سوم، مدیریت لحظات انتقال است.استقلال نمی‌تواند هنگام حمله، تعادل دفاعی خود را فراموش کند. بالا رفتن مدافعان کناری و اضافه شدن هافبک‌ها به حمله، فضای پشت سر آنها را در معرض ضدحمله قرار می‌دهد. به همین دلیل، باید بازیکنانی برای پوشش فضای خالی و متوقف کردن ضدحمله احتمالی باقی بمانند. در سوی دیگر، بلافاصله پس از ازدست‌رفتن توپ، واکنش تیم اهمیت دارد: آیا بازیکنان نزدیک توپ فشار می‌آورند یا حریف فرصت پیدا می‌کند سرش را بالا بیاورد و حمله را سازمان بدهد؟ این جزئیات است که مشخص می‌کند یک تیم در طول مسابقه چقدر کنترل واقعی دارد.

در کنار این مسائل، صحنه پنالتی بحث‌برانگیز نیز نمی‌تواند از بررسی مسابقه جدا بماند. اگر تصمیم داوری به سود استقلال بوده و درباره درستی آن تردید جدی وجود داشته باشد، آبی‌ها نمی‌توانند از کنار نقش احتمالی این تصمیم در نتیجه عبور کنند. با این حال، یک نکته روشن است: حتی اگر آن صحنه به سود استقلال تمام شده باشد، نمی‌تواند جای تحلیل عملکرد فنی تیم را بگیرد. تیمی که برای قهرمانی ساخته شده، باید به‌اندازه‌ای موقعیت بسازد که سرنوشتش تا این حد به یک تصمیم داوری گره نخورد. شانس ممکن است در یک مسابقه کمک کند، اما نمی‌تواند راهبرد فصل باشد.

البته استقلال در این مقطع نباید صرفاً با یک مساوی زیر سؤال برود. روند کلی فصل، کیفیت دفاع، میزان موقعیت‌های ایجادشده و توانایی تیم در برابر حریفان مختلف باید کنار هم بررسی شوند. اما اگر توقف‌های متوالی یا نمایش‌های کم‌رمق تکرار شوند، دیگر نمی‌توان هر بار به طولانی بودن لیگ یا دشواری بازی خارج از خانه پناه برد. مدعی قهرمانی باید در مسابقاتی که حریف فضاها را می‌بندد نیز راه‌حل داشته باشد.

فعلاً استقلال بالای جدول است، اما یک بازی بیشتر انجام داده و پرسپولیس روز یکشنبه فرصت جابه‌جایی جایگاه‌ها را دارد. مهم‌تر از این جابه‌جایی احتمالی، هشداری است که بازی یزد به همراه دارد: صدرنشینی، به‌تنهایی مدرک برتری فنی نیست. استقلال برای آنکه از یک تیم امتیازگیر به مدعی مطمئن قهرمانی تبدیل شود، باید نشان بدهد می‌تواند بازی را بسازد، موقعیت باکیفیت خلق کند و بدون اتکا به شانس یا تصمیم‌های بحث‌برانگیز داوری به نتیجه برسد. جدول فعلاً به سود آبی‌هاست؛ اما پاسخ نهایی را نه جدول امروز، که کیفیت فوتبال آنها در هفته‌های آینده خواهد داد.