روزنامه گل

حمیدرضا درخشان - دربی اصفهان از آن مسابقه‌هایی است که برای درک اهمیتش، نباید فقط به جدول لیگ نگاه کرد. در این شهر، فوتبال سال‌هاست با دو رنگ زرد و سبز زندگی می‌کند؛ دو باشگاه با دو هویت متفاوت که هر بار مقابل یکدیگر قرار می‌گیرند، علاوه بر سه امتیاز، برای اعتبار و برتری در فوتبال نصف جهان هم می‌جنگند.

سپاهان و ذوب‌آهن این بار در شرایطی به مصاف هم می‌روند که هر دو تیم از پیروزی در مسابقه قبلی روحیه گرفته‌اند، اما انگیزه‌هایشان برای ادامه فصل لزوماً یکسان نیست.برای سپاهان، این مسابقه فرصتی است تا جایگاه خود را به‌عنوان یکی از مدعیان جدی فوتبال ایران تثبیت کند. برای ذوب‌آهن، دربی می‌تواند فرصتی باشد تا نشان بدهد فاصله این تیم با همشهری پرهزینه‌تر و پرستاره‌ترش، الزاماً به اندازه تفاوت امکانات و انتظارات نیست. همین تفاوت در موقعیت و انتظارات، به جدال دو تیم جذابیت ویژه‌ای می‌دهد.

سپاهان در فصل جدید با حضور محرم نویدکیا به دنبال ساختن تیمی است که علاوه بر نتیجه‌گیری، هویت فوتبالی مشخصی داشته باشد. نویدکیا در اظهارنظرهای اخیرش هم بر فوتبال هجومی تأکید کرده و هم از لزوم حفظ تعادل و پرهیز از تصمیم‌های احساسی گفته است. این دو وجه از نگاه او، قرار نیست در تضاد با یکدیگر باشند؛ سپاهان باید هجومی بازی کند، اما نباید به بهای حمله‌کردن، نظم خود را از دست بدهد.

دربی اصفهان آزمون مناسبی برای سنجش همین توازن است. تیمی که می‌خواهد مدعی قهرمانی باشد، باید بتواند مقابل حریفی که انگیزه زیادی برای متوقف‌کردنش دارد، راه رسیدن به دروازه را پیدا کند و هم‌زمان در برابر ضدحملات آسیب‌پذیر نباشد.

سپاهان نمی‌تواند صرفاً به نام بازیکنانش یا برتری احتمالی در مالکیت توپ تکیه کند. در چنین مسابقه‌ای، کیفیت تصمیم‌گیری در یک‌سوم پایانی، سرعت انتقال توپ و توانایی بازپس‌گیری آن پس از ازدست‌دادن مالکیت، اهمیت زیادی دارد. اگر طلایی‌پوشان بخواهند با حملات پرشمار به گل برسند، باید مراقب باشند که فاصله میان خطوطشان به فضای مناسبی برای ضدحملات ذوب‌آهن تبدیل نشود.

نکته دیگر، مدیریت انتظارات است. پیروزی پرگل می‌تواند اعتمادبه‌نفس تیم را بالا ببرد، اما در فوتبال حرفه‌ای هیچ بردی تضمین نمی‌کند که مسابقه بعدی هم به همان سادگی پیش برود. خود نویدکیا نیز در آستانه این بازی بر همین مسئله تأکید کرده است. برای سپاهان، مهم‌تر از تکرار یک نتیجه پرگل، رسیدن به روندی باثبات است؛ روندی که در پایان فصل ارزش واقعی خود را نشان می‌دهد.

در سوی دیگر میدان، ذوب‌آهن قرار دارد؛ تیمی که در سایه انتظارات و سرمایه‌گذاری‌های سپاهان، گاهی کمتر از ظرفیت واقعی‌اش دیده می‌شود. با این حال، دربی فرصتی است تا سبزپوشان نشان بدهند برای رقابت با همشهری خود نیازی به تقلید از سبک بازی او ندارند.

عبدالله ویسی برای موفقیت در این مسابقه باید از داشته‌های تیمش بهترین استفاده را ببرد. ذوب‌آهن اگر بتواند در میانه میدان فشرده و منظم باقی بماند، مسیرهای مرکزی حمله سپاهان را محدود کند و در لحظه مناسب با انتقال سریع توپ به جلو برود، می‌تواند حریف را با دردسر مواجه کند.اتفاقاً یکی از نکات قابل توجه در صحبت‌های پیش از مسابقه، تأکید نویدکیا بر کیفیت خط میانی ذوب‌آهن است. سرمربی سپاهان برخلاف ارزیابی‌هایی که این خط را نقطه‌ضعف حریف می‌دانند، از هافبک‌های جنگنده و پاسور ذوب‌آهن تمجید کرده است. این ارزیابی نشان می‌دهد سپاهان قرار نیست با تصور ضعف حریف وارد زمین شود؛ هرچند ارزش واقعی این تمجیدها زمانی مشخص می‌شود که دو تیم در جریان مسابقه با یکدیگر روبه‌رو شوند.

برای ویسی، مسئله اصلی تنها دفاع‌کردن نیست. تیمی که در تمام طول مسابقه عقب بنشیند، دیر یا زود فشار را روی دروازه خود احساس خواهد کرد. ذوب‌آهن باید بتواند در مقاطع مناسب توپ را حفظ کند، از فشار حریف خارج شود و به سپاهان بفهماند که برای حمله‌کردن، ناچار است بخشی از توان خود را صرف مراقبت از دروازه‌اش کند.

البته اجرای چنین برنامه‌ای به تمرکز و انضباط نیاز دارد. فاصله خطوط دفاع و هافبک نباید بیش از اندازه شود و بازیکنان کناری نیز باید در بازگشت به دفاع مسئولیت‌پذیر باشند. اگر ذوب‌آهن در این جزئیات دچار اشتباه شود، کیفیت هجومی سپاهان می‌تواند نتیجه را به سود طلایی‌پوشان تغییر دهد.

یکی از مهم‌ترین بخش‌های این دربی، نبرد بر سر کنترل میانه میدان خواهد بود. سپاهان برای تحمیل بازی خود به گردش توپ، جابه‌جایی بازیکنان و پیدا کردن فضا میان خطوط نیاز دارد. ذوب‌آهن نیز اگر بخواهد از زیر فشار خارج شود، باید بتواند در همین منطقه توپ‌گیری کند و به‌جای بازگرداندن فوری توپ به حریف، حمله‌ای هدفمند بسازد.در چنین شرایطی، مالکیت توپ به‌تنهایی معیار برتری نیست. ممکن است یک تیم توپ بیشتری در اختیار داشته باشد، اما تیم دیگر با چند انتقال سریع و دقیق خطرناک‌تر ظاهر شود. آنچه اهمیت دارد، کیفیت استفاده از توپ و توانایی کنترل لحظه‌هایی است که ساختار دفاعی حریف به هم می‌ریزد.

اگر سپاهان بتواند با پاس‌های سریع و تغییر جهت بازی، بلوک دفاعی ذوب‌آهن را جابه‌جا کند، احتمال ایجاد فضا در کناره‌ها و پشت خط دفاع افزایش پیدا می‌کند. در مقابل، اگر ذوب‌آهن بتواند سرعت گردش توپ را پایین بیاورد و بازی را به نبردهای فیزیکی و دوئل‌های میانه میدان بکشاند، ممکن است از ریتم هجومی حریف بکاهد.

مسئله مهم دیگر، واکنش دو تیم پس از ازدست‌دادن توپ است. در بازی‌هایی با این میزان حساسیت، گاهی یک پاس اشتباه در میانه میدان یا یک بازگشت ناموفق، سرنوشت مسابقه را تغییر می‌دهد. تیمی که سریع‌تر بتواند آرایش دفاعی خود را بازیابی کند، شانس بیشتری برای کنترل جریان مسابقه خواهد داشت.هیچ پیش‌بازی کاملی نمی‌تواند از غیبت بازیکنان مهم چشم‌پوشی کند.

بر اساس فهرست محرومان اعلام‌شده برای این مسابقه، کسری طاهری از سپاهان به دلیل اخراج و فرشید اسماعیلی از ذوب‌آهن به دلیل محرومیت انضباطی در اختیار تیم‌هایشان نیست. غیبت این دو بازیکن می‌تواند دست مربیان را در انتخاب ترکیب و طراحی برنامه مسابقه محدود کند.با این حال، تأثیر واقعی غیبت‌ها به نحوه جایگزینی و نقش تاکتیکی هر بازیکن بستگی دارد. برای سپاهان، مسئله این است که آیا بازیکن جایگزین می‌تواند همان تحرک و کیفیت مورد نیاز در فاز هجومی را فراهم کند یا نه. در سوی مقابل، ذوب‌آهن باید بدون اسماعیلی تعادل مورد نظر کادر فنی را حفظ کند و اجازه ندهد تغییر ترکیب، هماهنگی تیم را برهم بزند.

در مسابقه‌ای که ممکن است با اختلاف یک گل تعیین تکلیف شود، همین تغییرات کوچک می‌توانند اهمیت بزرگی پیدا کنند. البته نسبت‌دادن نتیجه نهایی به غیبت یک یا دو بازیکن، ساده‌سازی بیش از اندازه فوتبال است؛ عملکرد جمعی و کیفیت تصمیم‌های کادر فنی همچنان نقش اصلی را دارند.دربی اصفهان برای هواداران دو تیم تنها یک بازی دیگر در تقویم لیگ نیست. پیروزی در این مسابقه تا مدت‌ها در حافظه هواداران می‌ماند و شکست نیز ممکن است به موضوع بحث و مقایسه تبدیل شود. همین حساسیت گاهی بازیکنان را به سمت احتیاط بیشتر سوق می‌دهد؛ حتی زمانی که برنامه فنی مربیان بر ارائه فوتبالی هجومی استوار است.

با این حال، جذابیت واقعی دربی زمانی شکل می‌گیرد که حساسیت مسابقه بهانه‌ای برای فرار از فوتبال نشود. دو تیم ظرفیت ارائه دیداری جذاب را دارند، اما تحقق آن به تصمیم‌های درون زمین وابسته است. گل زودهنگام می‌تواند ساختار بازی را تغییر دهد؛ برتری سپاهان ممکن است ذوب‌آهن را به جلو بکشد و گل نخست سبزپوشان نیز می‌تواند برنامه طلایی‌پوشان را با چالش تازه‌ای روبه‌رو کند.