روزنامه گل

آیدا شهبازی - اگر قرار باشد شکست ۳ بر یک مقابل ازبکستان را فقط به دو اشتباه فردی نسبت بدهیم، صورت مسئله را پاک کرده‌ایم.

امیر قلعه‌نویی بعد از بازی گفت گل‌های اول و دوم روی اشتباهات فردی به ثمر رسیده‌اند و خودش مسئولیت شکست را پذیرفت.اما تیم ملی فقط با اشتباه حاج‌صفی و بیرانوند شکست نخورد؛ مشکل بزرگ‌تر، فوتبالی بود که اجازه داد همان اشتباه‌ها چنین بهایی داشته باشند. از دقیقه اول مشخص بود ازبکستان برای پرس کردن ساخت بازی ایران برنامه دارد. مدافعان و هافبک‌های ما در انتقال توپ از عقب زمین، راه‌حل مشخصی برای عبور از فشار حریف نداشتند. توپ مدام بین مدافعان می‌چرخید و یک پاس اشتباه کافی بود تا کل ساختار دفاعی به هم بریزد؛ دقیقاً همان اتفاقی که روی گل اول افتاد.

حاج‌صفی در شرایطی که تیم باید بازی را از عقب با آرامش می‌ساخت، یک پاس بلند و بی‌هدف به میانه زمین فرستاد و شومورودوف از اشتباه استفاده کرد.این فقط اشتباه یک بازیکن نیست و وقتی تیم برای خروج از پرس، الگوی مشخصی ندارد، اشتباه فردی دیر یا زود اتفاق می‌افتد. مشکل بعدی فاصله خطوط بود. سعید عزت‌اللهی و نورافکن نتوانستند ارتباط مناسبی میان خط دفاع و حمله ایجاد کنند. طارمی بیش از حد از محوطه دور می‌شد، وینگرها هم آن‌قدر که باید در فضاهای بین خطوط صاحب توپ نشدند.

نتیجه این شد که ایران مالکیت‌هایی داشت، اما مالکیتش تهدید ایجاد نمی‌کرد.این تفاوت مهمی است.توپ داشتن با بازی کردن فرق دارد.ایران در بخش‌هایی از مسابقه توپ را در اختیار داشت، اما ازبکستان خطرناک‌تر بود؛ چون وقتی توپ را می‌گرفت، سریع‌تر به سمت دروازه می‌رفت و در انتقال‌ها فضای بیشتری برای ضربه زدن پیدا می‌کرد.حتی گل ایران هم محصول یک حمله طراحی‌شده و یک ترکیب دقیق نبود؛ ارسال رامین رضاییان با برخورد به مدافع ازبکستان تبدیل به گل شد. یعنی تیم ملی برای رسیدن به گل، بیش از آنکه صاحب «موقعیت‌سازی» باشد، صاحب «اتفاق» بود و این برای تیمی که قرار است بعد از جام جهانی وارد دوره تازه‌ای شود، علامت خوبی نیست.

مسئله فقط حاج‌صفی و بیرو نیست

می‌شود درباره اشتباه حاج‌صفی روی گل اول و خطای بیرانوند روی پنالتی گل دوم حرف زد.هر دو اشتباه مهم بودند .اما اگر با حذف این دو اشتباه تصور کنیم تیم ملی ملی باید برنده می شد،باز هم با یک سؤال جدی مواجهیم:ایران برای بردن ازبکستان دقیقاً چه چیزی داشت؟

حریف بعد از گل اول عقب ننشست. حتی زمانی که ایران در نیمه دوم به بازی برگشت و به گل تساوی رسید، دوباره توانست فشار بیاورد و با پنالتی شومورودوف پیش بیفتد. در دقایق پایانیل اول و خطای بیرانوند روی پنالتی گل دوم حرف زد؛ هر دو اشتباه مهم بودند. اما اگر با حذف این دو اشتباه تصور کنیم تیم ملی باید برنده می‌شد، هم ضدحمله ازبک‌ها گل سوم را ساخت.

این یعنی تیم ایران در سه وضعیت مختلف مشکل داشت:وقتی عقب بود، وقتی بازی مساوی شد و وقتی برای جبران جلو کشید.این دیگر فقط یک اشتباه فردی نیست؛ این مشکل مدیریت مسابقه است.

جوانگرایی با تغییر نسل فرق دارد

قلعه‌نویی پیش از بازی تأکید کرده بود که تیم ملی باید به سمت تغییر نسل برود، اما این تغییر باید با برنامه انجام شود.پس حالا باید پرسید برنامه دقیقاً چیست؟اگر قرار است تیم بعد از جام جهانی پوست‌اندازی کند، حضور همزمان چند بازیکن باتجربه قابل دفاع است؛ اما این تجربه باید به تیم چیزی اضافه کند.

اگر قرار است نسل جدید وارد شود، باید مشخص باشد چه نقشی دارد و قرار است چه فوتبالی بازی کند.نمی‌شود هر بازی چند بازیکن تازه وارد کرد، چند بازیکن قدیمی را نگه داشت و اسم این ترکیب را «تغییر نسل» گذاشت.تغییر نسل یعنی تغییر فوتبال، نه فقط تغییر چند اسم.

ازبکستان برای ما حریف آشنایی است و این هشتمین تقابل دو تیم در دوره قلعه‌نویی بود؛ جالب اینکه از هفت بازی قبلی فقط یک بار ایران برنده شده بود و حالا این شکست هم به آن اضافه شد.از آن عجیب‌تر اینکه تیم فابیو کاناوارو پیش از این مسابقه، در پنج بازی رسمی و دوستانه قبلی خود شکست خورده بود. یعنی ما به تیمی باختیم که خودش در شرایط ایده‌آلی نبود.

از این شکست باید استفاده کرد

این بازی دوستانه بود و قرار نیست از یک مسابقه تدارکاتی فاجعه ملی بسازیم. اما اتفاقاً ارزش بازی‌های دوستانه همین است که ضعف‌ها را قبل از مسابقات رسمی نشان بدهند.تیم ملی بعد از جام جهانی هنوز همان علامت سؤال بزرگ را با خود دارد:قرار است چه فوتبالی بازی کنیم؟

اگر پاسخ همچنان «به بازیکنان باتجربه تکیه می‌کنیم، اشتباه نکنیم و در لحظه مناسب ضربه بزنیم» باشد، این بیشتر شبیه امیدواری است تا برنامه.

جام ملت‌های آسیا نزدیک است و زمان آزمون و خطای بی‌پایان نیست.ازبکستان در این بازی فقط سه گل نزد؛ یک آینه جلوی تیم ملی گذاشت.در این آینه، تیمی را دیدیم که در ساخت بازی مشکل دارد، زیر پرس آسیب‌پذیر است، در انتقال دفاعی فضا می‌دهد و برای خلق موقعیت به اندازه کافی ایده ندارد.حالا فدراسیون و کادر فنی می‌توانند مثل همیشه نتیجه را به اشتباهات فردی حواله بدهند؛ یا از این شکست استفاده کنند و واقعاً چیزی را تغییر دهند. چون مشکل تیم ملی با عوض کردن یک پاسور، یک مدافع یا یک دروازه‌بان حل نمی‌شود؛ این تیم قبل از هر چیز به یک ایده تازه برای فوتبالش نیاز دارد.