روزنامه گل
تیم اعزامی کشتی ایران به مسابقات قهرمانی جهان در کرمان تکمیل شد. کمتر از ۲۴ ساعت بعد از آن نیز، ترکیب تیم ملی آمریکا برای شرکت در این مسابقات روشن شد.
تیم ایران با چیزی به نام «چرخه» در این سالها انتخاب شده و آمریکاییها طبق روال همیشگی فاینالایکس خود را در ماه جون (خرداد ماه) به انجام رساندند.
آمریکاییها هر سال مسابقهای اوپن برگزار میکنند که عنواندار سال گذشته جهان از شرکت در آن معاف است و چه طلا گرفته باشد و چه برنز، مجوز شرکت در مرحله نهایی انتخابی که فاینال ایکس است را دریافت میکند، مگر آنکه کشتیگیر تغییر وزن داده باشد، مثل کایل دِیک که بعد از برنزی که در المپیک ۲۰۲۴ پاریس گرفت، چون از ۷۴ کیلو به ۸۶ کیلوگرم رفته بود، ابتدا در مسابقات اوپن کشتی گرفت و با قهرمانی در این رقابتها، به رقابت مرحله نهایی با زاهید والنسیا رسید و درنهایت والنسیا سال ۲۰۲۵ برنده دو کشتی شده و به قهرمانی جهان آمد و طلای ۸۶ کیلوگرم را با خود از زاگرب به خانه برد.
کشتیگیران در این مدت مجاز به شرکت در تورنمنتهای بینالمللی هستند و این خود کشتیگیر و مربیشان است که این تصمیم را میگیرد. درنهایت نیز کشتیگیرانی که در مسابقات اوپن و گاها مرحله دوم انتخابی جواز شرکت در مرحله نهایی را میگیرند، در فاینالایکس برنده دو مبارزه از سه کشتی، صاحب دوبنده تیم ملی آمریکا خواهد شد.
در کشتی روسیه نیز جدای از جامهایی که روسها خودشان میزبان آن هستند و خیلی از عنوانداران این کشور در آن شرکت میکنند، آنها در نهایت مسابقهای تحت عنوان قهرمان کشوری را در اواسط ماه خرداد و اوایل ماه تیر برگزار میکنند که نفر برتر، بیچون و چرا راهی مسابقات قهرمانی جهان میشود. همه عنوانداران جهان باید در این مسابقه شرکت کنند و البته گاها پیش آمده که قهرمان عنوانداری به دلیل مصدومیت مبارزهاش به تاخیر افتاده، اما درنهایت او با قهرمان وزن خودش مسابقهای انتخابی داده و به عضویت تیم ملی روسیه درآمده است.
در ژاپن که قطعا در المپیکها از کشتی ایران پیشی گرفته و از مدعیان اصلی المپیک است، مرحله اول انتخابی آنها تحت عنوان جام امپراطور در ماههای ابتدایی سال میلادی برگزار میشود، قهرمان این رقابتها علاوه بر آنکه یک گام در انتخابی تیم ملی پیش افتاده، به مسابقات قهرمانی آسیا میرود و فارغ از هر نتیجهای، در مسابقه بعدی که مِیجی کاپ است، کشتی میگیرد. اگر قهرمان یک وزن یک نفر باشد، با دو اولی در انتخابی، به عضویت تیم ملی درمیآید، اما اگر قهرمان دو تورنمنت متفاوت باشد، برگزاری پلیآف نفر برتر را مشخص میکند.
در ایران بعد از فرآیند رسول خادم که البته در آن هم ابهامات بسیار زیادی وجود داشت و امروز چرخه برگزار میشود. سال اول و دوم به شکل خوبی و بدون اعمال سلیقه صددرصدی اجرا شد، بلافاصله بعد از مسابقات قهرمانی جهان و یا المپیک، چرخه تمامی اوزان در اختیار مدعیان تیم ملی قرار گرفته و هر کسی میدانست از چه مسیری رسیدن به دوبنده تیم ملی برایش ممکن خواهد بود، اما در سالهای اخیر، تبصرههای چرخه و البته تغییراتی که در ادامه راه در آن ایجاد شد، نسبتا زیاد بوده و انتقاداتی از آن وجود داشت.
اینکه چه مدلی بهترین روش برای انتخاب تیمهای ملی کشتی باشد و کمترین سلیقه شخصی در آن اعمال شده باشد، بحث و جدلی نیست که صرفا مربوط به امروز یا دیروز باشد. در تمام ادوار کشتی ایران این بحث جاری بوده و ماحصل آن اجرای شیوههای مختلف و البته بیشتر نامهای متفاوت برای انتخابی فدراسیونهای مختلف بوده است.
چند روز گذشته از برگزاری انتخابیهای روز جمعه کشتی ایران، همچنان خیلیها از عدم برگزاری کشتی سوم بین محمدمبین عظیمی و امیرحسین فیروزپور بعد از تساوی یک-یک در دو کشتی برگزار شده، در تعجبند.
در چرخه عنوان شده بود که ۵ کشتیگیر حاضر در این مرحله برای ملیپوش شدن به ۲ برد از سه کشتی نیاز دارند و فقط این امیرحسین فیروزپور است که با یک برد صاحب دوبنده خواهد شد.
یونس امامی که سال گذشته در عضویت تیم ملی ایران بود، بدون مدال جهانی زاگرب را به پایان رساند بنابراین شرایط او با امیرمحمد یزدانی قهرمان مسابقات کشوری و نایبقهرمان آسیا یکی شد و درنهایت هم یزدانی با دو برد ۱۰-۶ و ۱۱-۷ بدون، چون و چرا به عضویت تیم ملی در وزن ۷۴ کیلوگرم جهانی ۲۰۲۶ درآمد.
در ۹۷ کیلگرم امیرعلی آذرپیرای نایبقهرمان جهان هم باید با یک برد ملیپوش میشد، اما چند ماه قبل فدراسیون اعلام کرد که آذرپیرا پهلوانی کرده و به خاطر جایگاه و شأن حسن یزدانی، پذیرفته او و رقیبش در شرایط مسابقه به مصاف هم بروند و این نیز از قبل عنوان شده بود و هر دو کشتیگیر میدانستند برای رسیدن به دوبنده تیم ملی به ۲ برد نیاز دارند.
عادلانه بودن یا نبودن این تصمیم هم امروز دیگر محلی از اعراب ندارد، چون چند ماه قبل عنوان شد که آذرپیرا این تصمیم را پهلوانانه پذیرفته و البته هم حسن یزدانی در هر دو کشتی، ۴-۲ و ۵-۳ رقیب جوانش را شکست داد.
ابهام اصلی در ۹۲ کیلوگرم بود، جایی که محمدمبین عظیمی کشتی اول را ۲-۲ برد و در مبارزه دوم درحالیکه ثانیههای پایانی مبارزه و عدم تلاش برای تغییر نتیجه هم اثبات این است که او خبر نداشت که این باخت منجر به از دست دادن دوبنده تیم ملی خواهد شد، تن به شکست ۲-یک داد و بعد از آنکه دست فیروزپور بالا برده شد، از خوشحالی او فهمید که کار تمام شده و مبارزه سومی در کار نیست.
درحالیکه علاوه بر مبین عظیمی و پدرش که در جایگاه کُچ نشسته بود، خیلیهای دیگر هم از این تصمیم تعجب کردند و تصور بر این بود که حالا نتیجه –یک مساوی شده و کشتی سوم برگزار میشود. اگر فیروزپور کشتی اول را میبرد، مسلما باتوجه به اینکه تنها به یک برد احتیاج داشت، صاحب دوبنده تیم ملی میشد و هیچ بحث دیگر وجود نداشت، اما او کشتی اول را باخت و کشتی دوم را برد، حالا نتیجه یک- یک شده بود و منطقیتر و شاید عادلانهتر این بود که مبارزه سوم برگزار شود.
مسئلهای که در مورد مدال جهانی امیرحسین فیروزپور عنوان میشود که او در چرخه جلوتر از حریفش بوده و حقش بود به خاطر برنز سال ۲۰۲۵، با تک کشتی به عضویت تیم ملی درمیآمد، از آن سو باید شرایط محمدمبین عظیمی را در چرخه ۲۰۲۶ دید که همه جا کشتی گرفت.
عظیمی سال قبل بعد از کسب مدال طلای امیدهای جهان، برخلاف روال قبلی که حتی برنز امیدها هم حکم به معافیت کشتیگیر از مسابقات کشوری داده بود، در قهرمان کشوری روی تشک رفت.
قبل از آن هم دو بار در جریان لیگ برتر امیرحسین فیروزپور را شکست داد. در قهرمان کشوری تا فینال بسیار خوب پیش رفت، اما در فینال ۷-۷ به ابوالفضل رحمانی باخت و باتوجه به عملکرد دو کشتیگیر، در این وزن هم درست مثل وزن ۷۰ کیلوگرم، کادرفنی تصمیم گرفت قهرمان و نایب قهرمان مسابقات کشوری هر دو به تورنمنت زاگرب بروند.
سرمربی تیم ملی صراحتا بعد از مسابقات کشوری گفت که مبین عظیمی تا فینال خوب پیش رفت و در فینال با اشتباه کشتی گرفت، اما ابوالفضل رحمانی که به وزن بالا آمده بود تا فینال خوب نبود، فینال را بهتر از عظیمی پیش برد.
در ۷۰ کیلوگرم هم ابراهیم الهی که بدون امتیاز فنی و با پوئن اخطار سینا خلیلی را برده بود، همراه با او به زاگرب رفت. الهیِ قهرمان کشور همان دور اول به حریف آمریکایی باخت و از دور مسابقات حذف شد، اما سینا خلیلی به قهرمانی رسید. همین اتفاق در ۹۲ کیلوگرم هم رخ داد. ابوالفضل رحمانیِ قهرمان کشور، ۱۱-۹ مغلوب ترنت هیدلایِ قهرمان جهان شد و مبین عظیمی ۵-۵ به این حریف باخت، اما کشتیگیر سقزی، رحمانی را در مصاف رودررو در زاگرب ۴-۳ برد تا درنهایت هم باتوجه به اینکه هیدلای در فینال کشتی نگرفت، عظیمی قهرمان شد و به دوبنده تیم ملی در مسابقات قهرمانی آسیا رسید و فروردین ماه در بیشکک قهرمان آسیا شد؛ بنابراین عظیمی از ابتدای چرخه در مسابقات حضور داشت، اما امیرحسین فیروزپور فقط در تورنمنت آلبانی کشتی گرفت که فارغ از هر نتیجهای مجوز مرحله نهایی انتخابی تیم ملی را داشت و در صورتی که عظیمی در آسیا طلا میگرفت این دو نفر باید با هم کشتی میگرفتند.
به این ترتیب مزد برنز سال گذشته فیروزپور، کشتی نگرفتن در چندین مرحله از چرخه بود و عدالت اینطور معنا شده بود نه اینکه مبارزه پایانی آنها با تک کشتی برنده مشخص شود.
تک کشتی، آنهم با دو کیلوگرم ارفاق وزنی هرگز ملاک خوب و عادلانهای برای تعیین ملیپوش نیست. شرایط عادلانه در کشتیهای روز جمعه، انتخاب ملیپوش با دو برد از سه مسابقه بود. در دو وزن دیگر یزدانیها (امیرمحمد و حسن) با دو کشتی کار را تمام کرده و حریفانشان (امامی و آذرپیرا) بدون برد بودند، اما در ۹۲ کیلوگرم برگزاری کشتی سوم آن هم در شرایطی که از نظر مبارزهای دو حریف یک-یک مساوی شده بودند، شرایط عادلانهتری را در انتخابی این وزن ایجاد میکرد. مثل مدلی که آمریکاییها در فاینالایکس اجرایش میکنند و هیچ کشتیگیری بعد از باخت در این مرحله، اعتراضی نه به داوری دارد و نه عدم عدالت.
این بهترین مدلی است که عدالت در آن رعایت میشود. اینکه کشتیگیر بدون عنوان در مراحل قبلی چرخه حاضر شده و توانایی خود را اثبات کند و در مرحله آخر با کشتیگیر عنواندار سال گذشته جهان مبارزه کند و برنده با دو برد از سه مسابقه صاحب دوبنده شود.