جستجو سایتهای دیگر جستجوی پیشرفتهآرشیوتماس با مادرباره ما صفحه اصلی
نسخه شماره 962 - 1388/03/20 -

 تاريخ‌نگاري سرنوشت دومين تيم صعود‌كننده به ليگ‌برتر
 تـراخـتور... شيــرِ 
نويسنده : مهدي حدادپور



تراكتور‌سازي تبريز،‌بعد از هفت سال تلخ دوري از مسابقات فوتبال ليگ حرفه‌اي، به اين رقابت‌ها برگشت. پرطرفدارترين تيم غرب كشور در حالي به ليگ برمي‌گردد كه بيشترين تماشاگر را بعد از پرسپوليس و استقلال در بازي‌هاي خود داشته است. به ياد داريم كه سه سال قبل، بازي‌هاي اين تيم در مسابقات فوتبال ليگ دسته اول آزادگان 45 تا 50 هزار تماشاگر داشت. تراكتور‌سازي، كارنامه پرفراز و نشيبي را در ساليان مختلف داشته است.
يادواره عزيز فنر
قبل از تشكيل تيم تراكتور‌سازي تبريز، تبريز، بهره‌مند از فوتباليست‌هاي بزرگي بود. عزيز اصلي معروف‌ترين فوتباليست تبريزي در ساليان دهه 40 بود. اصلي كه به عزيز‌ فنر معروف بود، قهرمان دووميداني و شناي كشور بود. فوتبالش را هم در پست هافبك و گوش چپ آغاز كرد، اما بعدها بنابر نياز تيمي به درون دروازه رفت. از سال 41 تا سال 47، عزيز اصلي دروازه‌بان اصلي تيم‌ملي بود. اصلي، در سينما هم يد طولايي داشت و در دهه 40، 10 فيلم سينمايي بازي كرد. فوتبال تبريز در المپيك 1964 توكيو به جز عزيز اصلي، حسين خداپرست را هم داشت.
صعود به ليگ و آغاز درخشش
تراكتور‌سازي تبريز در سال 54، به ليگ دسته اول كشور صعود كرد. آنها در سال 1355 با قدرت تمام، تيم پنجم ليگ شدند اما يك سال بعد، در سال 1356 سقوط را براي اولين بار تجربه كردند. در سال‌هاي مورد اشاره حسين فكري، سرمربي سابق تيم‌ملي فوتبال و باشگاه‌هاي تهرانجوان، پرسپوليس و عقاب و... سرمربي تراكتور‌سازي شد. كسب عنوان پنجم ليگ با نفراتي مثل پرويز مظلومي، عباس كارگر، ابراهيم كيان طهماسبي، ايوب شارقي و... ايده‌آل بود. تراكتور‌سازي سقوط كرد اما در اين سال‌ها، قدرتي موازي با تراكتور‌سازي در تبريز، زندگي را تجربه مي‌كرد، ماشين‌سازي را مي‌گوييم.
ستاره‌سازي بعد از انقلاب
ليگ تخت‌جمشيد در سال 57 تعطيل شد اما تراكتور‌سازي و ماشين‌سازي زنده ماندند و با ستارگاني مثل امير داداش ضيايي، احد شيخ‌لاري، غلامرضا باغ‌آبادي، احد شترباني و... تنور ليگ استاني قدس را داغ نگهداشتند. ليگ استاني قدس در سال 65 شاهد حضور استان آذربايجان شرقي در فينال بود. آذربايجان مغلوب اصفهان شد اما باغ‌آبادي، سيدمحمد علوي، حسين قوي‌فكر، امير داداش‌ضيايي و احد شيخ‌لاري، حضور در اردوي تيم‌ملي و بازي در اين تيم را تجربه كردند. در اواخر دوران يك دهه پر‌التهاب، تراكتور‌سازان از همتاي رومانيايي يك سرمربي خوب را طلب كردند. در اين سال‌ها، «واسيلي گوجا» به ايران ترانسفر شد.
روياي يك تيم قهرمان
تراكتور‌سازي تبريز در سال 1356 به مسابقه فينال جام‌حذفي كشور رسيد اما در آنجا به تيم ملوان بندر‌انزلي باخت و قهرماني را از دست داد اما در دوره تازه افتخار تراكتور‌سازان پر‌ابهت‌تر از صعود به يك فينال متوسط عمل كردند. واسيلي گوجا كه با چهره‌اي منحصر به فرد به ايران آمده بود، بسيار منظم و پر‌تلاش بود. او تيم‌هاي پايه تراكتور‌سازي را تحت‌نظر گرفت و ناگهان ظرف دو سال، تراكتور‌سازي را متحول كرد. در تركيب اين سال تراكتور‌سازي، مرداني چون مرحوم دكتر عليرضا نيك‌مهر، جواد شالچي، كريم باقري، سيروس دين‌محمدي، ‌غلامحسين دين‌محمدي، حسين خطيبي و... حضور داشتند. تراكتور‌سازي، بسيار بدشانس بود كه ليگ آزادگان در سال 71، دو گروهي بود، اگر اينگونه نبود، تراكتور‌سازان با كسب امتيازات زياد و بسيار رويايي قهرماني را در ليگ به دست مي‌آوردند اما مسابقات دو گروهي انجام بازي‌هاي پلي‌آف را انكار‌ناپذير ساخت. تراكتور كه در ليگ 71، استقلال و كشاورز پرقدرت را شكست داده بود، با امتيازات بسيار به نيمه‌نهايي رسيد اما در نيمه نهايي برابر پاس باخت و ليگ را با عنوان سوم به پايان برد. اين بهترين مقام تراكتور‌سازان در مسابقات فوتبال ليگ كشور به حساب مي‌آيد.
تراكتور‌سازان افت مي‌كنند
تراكتور‌سازان، بعدها تنور داغ بازيكن‌سازي را با پرداخته كردن ستارگاني ديگر به رخ فوتبال ايران كشاندند. در اين زمان، اسماعيل حلالي، علي باغميشه و... از اين تيم به سطح اول فوتبال ايران معرفي شدند. تراكتور‌سازي به فينال جام‌حذفي سال 73 ايران رسيد اما در فينال مغلوب تيم فوتبال بهمن شد. همانطور كه قدرت‌هاي ناب و درجه اول فوتبال ايران بلافاصله بعد از موفقيت‌ها افت مي‌كنند، تراكتور هم دچار افت شد، ستاره‌ها جذب تيم‌‌هاي ديگر شدند. سيروس دين‌محمدي به بانك تجارت و كريم باقري به كشاورز رفتند. تراكتور‌سازي از حضور در ليگ سال 1374 بازماند اما از سال 75 به ليگ برگشت.
ضيايي به تبريز مي‌آيد
در سال 75، ضيايي بازگشته از مجارستان در 36 سالگي به عنوان بازيكن - مربي به تراكتور مي‌آيد و دستيار گوجا مي‌شود. بعد از رفتن گوجا، ضيايي سرمربي تراكتور مي‌شود. تراكتور در ليگ نهم آزادگان در سال 78، به عنوان ششم مي‌رسد. اين آخرين موفقيت تراكتور‌سازي است. از آن پس دنيا پيش چشم تراكتور‌سازان سياه است. در سال 79، تراكتور‌سازي تيم آخر ليگ مي‌شود. آنها سقوط كرده‌اند اما فدراسيون صفايي‌فراهاني به مدد آنها مي‌آيد. يك‌بار ديگر داستان تكرار مي‌شود. تراكتور‌سازي تيم دوازدهم ليگ وارد ليگ اول حرفه‌اي مي‌شود. ليگي كه كارش را با 14 تيم آغاز مي‌كند. ضيايي و گوجا كنار رفته‌اند و زمام امور در دستان وطنخواه و محمود ياوري است. تراكتور‌سازي جان ندارد و حتي از استقلال رشت هم در مسابقات فوتبال ليگ پايين تر قرار مي‌گيرد و به ليگ دسته اول سقوط مي‌كند.
7 سال دربه‌دري
تراكتور‌سازي هفت سال تلخ را در ليگ دسته اول سپري كرد. در اين هفت سال، آنها راه‌هاي مختلفي را براي صعود تجربه كردند. از آوردن «ارنست ميدن دروپ» گرفته تا شل كردن سر كيسه! در مقطعي تراكتور‌سازي ارنست ميدن دروپ را به ايران آورد. ميدن دروپ مدتي سرمربي تيم آرمينيا بيله‌فلد در بوندس‌ليگا بود. با ميدن دروپ، تراكتور‌سازي در ميانه جدول ليگ دسته اول جاي گرفت. آنها در سال 84 ذله شدند. سر كيسه را شل كردند. فرشاد پيوس را كه در تيم شموشك نوشهر موفق بود به تبريز آوردند و در آستانه صعود قرار گرفتند اما...
صعود واقعي
در سال 84، تراكتور‌سازي تيم سوم گروهش در ليگ شد. آنها مي‌توانستند صعود كنند اما يك بدشانسي در مواجهه با هما، آنها را ناكام كرد. سال 85، تراكتور‌سازي عقده‌گشايي كرد. تراكتورسازان در اين سال در گروه خود اول شدند. اگر شرايط به اندازه امروز معقول بود، تيم فوتبال تراكتور‌سازي در جدول 18 تيمي ليگ هشتم در سال 86 جاي داشت و سرمربي‌اش فرشاد پيوس بود اما مسابقه بد يمن پلي‌آف باعث شد كه تيم فوتبال تراكتور‌سازي به شيرين‌فراز ببازد و شيرين‌فراز به ليگ بيايد! همه‌چيز براي تبريزي‌ها خيلي تلخ بود. آنها وقتي مي‌ديدند كه شيرين‌فراز در ليگ حرفه‌اي، زنگ تفريح ديگران است از ته دلشان حرص مي‌خوردند. كريم ملاحي هم از تبريز رفت و عبدا...زاده مدير‌عامل تبريزي‌ها شد.
از دست‌نشان تا كمالوند
عبدا...‌زاده در ارديبهشت 87، مدير‌عامل تراكتور‌سازي بود. او مذاكره با نادر دست‌نشان را آغاز كرد تا او را به تبريز ببرد. دست‌نشان، كارنامه موفقي را در تيم پگاه گيلان داشت. همه‌چيز در حال شكل‌گيري بود كه ناگهان مديريت تراكتور‌سازي عوض شد و ناصر شفق مدير‌عامل شد. دوستان دست‌نشان سعي بسيار داشتند كه شفق را متقاعد به عقد قرارداد با دست‌نشان كنند اما ناصر شفق، فراز كمالوند را آورد. او اعلام كرد مي‌خواهد همزمان با بازي‌هاي تراكتور‌سازي داستان صعود اين تيم به ليگ حرفه‌اي را بسازد. خيلي‌ها او را جدي نگرفتند اما واقعيت داشت. روز دوشنبه وقتي تراكتور‌سازي به ليگ حرفه‌اي صعود كرد، خوشحال‌ترين مرد روي زمين ناصر شفق بود. زنگ صداي او هنوز در گوشمان مي‌پيچد، يك سال را در ذهن با شفق مرور مي‌كنيم، از قولش تا زمين زدن خاوير كلمنته در فرودگاه امام و منظره خيالي اشك‌هاي او! آري ناصر شفق راست گفته بود اما تبريزي‌ها واقعا باور نداشتند كه قهرمان ديار آذربايجان شرقي، يك اهل هنر و سينما از آذربايجان غربي (خوي) باشد.


نسخه چاپي ارسال به دوستان
 
نگاهی به گذشته
صفحه اصلی - درباره ما - تماس با ما -آرشیو - سایتهای دیگر - برگزیده صورتک ها - برگزیده کاریکاگل ها - برگزیده پوسترها - گزارش های تصویری
تمام حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به روزنامه ورزشی گل می باشد و هرگونه استفاده غیر قانونی از مطالب سایت پیگرد قانونی خواهد داشت .
Copyright 2006-2008 , www.goaldaily.ir :: (Iranian Goal Newspaper) All rights reserved :: Email : Info@goaldaily.ir